هفته دیزاین تهران؛ تلاقی معماری، فشن و هنر معاصر
هفتهی دیزاین تهران فعالیت خود را توسط کارگروه معماری و طراحی داخلی و اتحادیهی تولیدکنندگان و صادرکنندگان مبلمان ایران آغاز کرد. دو سال از برگزاری این رویداد میگذرد و امسال اولین سالیست که در این رویداد، بخشی اختصاصی برای فشن نیز در نظر گرفته شد؛ بخشی که با برنامهریزی گروهی از فعالان فشن ایران شکل گرفت.
شاید این سؤال برای بسیاری مطرح باشد که چگونه معماری، طراحی داخلی، اینستالیشن و حجم، فشن و مالتیمدیا همگی در زیرمجموعهی «دیزاین» قرار میگیرند؟ دیزاین مفهومی گسترده در هنر، تکنولوژی و ایدهپردازی است و به همین دلیل در ساحتهای متنوعی به کار میرود. دیزاین در اصل به معنای یافتن راهی خلاقانه برای حل یک مسئله یا پاسخ به یک نیاز موجود است؛ مسیری که میتواند از طریق ساخت یک اثر یا محصول طی شود، یا از راه پردازش ایدهها و سازماندهی آنها. بر همین اساس، واژهی «دیزاینر» نیز به طیف گستردهای از افراد خلاق اشاره دارد. هفته دیزاین تهران نیز با چنین نگاهی، به دیزاین در مدیومهای متنوع پرداخته است.
استقبال گسترده مخاطبان و چالش گفتوگو
هفتهی دیزاین تهران امسال بهطور ویژهای مخاطبان را به تکاپو انداخت. بازدیدکنندگان برای دیدن آثار هنری و برنامههای مختلف، در نقاط مختلف تهران رفتوآمد داشتند و استقبال از برخی بخشها بهقدری چشمگیر بود که ترافیک خیابانهای منتهی به مکانهای برگزاری، گواهی بر این استقبال شد.
قرار بود محل برگزاری رویدادها به نقطهی تلاقی دیدگاهها و گفتوگوی هنرمندان تبدیل شود و همافزایی در حوزهی هنر و دیزاین ایجاد کند؛ اما با وجود گرد هم آمدن افراد متنوع، سکوتی سنگین میان مخاطبان و سخنرانان حاکم بود و فضا چندان به تعامل و گفتوگوی مؤثر کمک نکرد.
دیزاین به مثابه تجربهای شهری
ایدهی کلی هفته دیزاین تهران، تداعی یک کل واحد بود که به بخشهای کوچکتر تقسیم شده و مخاطب برای بازدید از هر اثر، مانند حرکتی سیال در سطح شهر در حرکت باشد. این رویکرد با هدف درگیر کردن همهی مناطق شهری و اقشار مختلف اجتماعی با هنر و دیزاین شکل گرفت؛ حضوری که از هنرمندان و هنرجویان تا خانوادهها با کودکانشان را در بر میگرفت و نشان میدهد برگزارکنندگان تا حد زیادی به هدف خود نزدیک شدهاند.
از این منظر، هفته دیزاین تهران نویدیست برای ایجاد روشی نو در تعامل با هنر و ارتقای سبک زندگی مردم؛ استقبالی که پاسخی روشن به این باور قدیمیست که مردم نه به هنر نیاز دارند و نه آن را درک میکنند.
پنلهای گفتگو؛ فرصتهایی که میتوانست بهتر باشد
در میان رویدادهای متنوع این هفته، پنلهای گفتوگو با موضوعات مختلف برگزار شد. با توجه به حجم بالای پنلها و اهمیت موضوعات، انتظار میرفت دستکم سطحبندی مشخصی برای مخاطبان مبتدی تا حرفهای در نظر گرفته شود؛ اما اغلب پنلها بیشتر مناسب مخاطبان غیرحرفهای بودند و برای متخصصان، محتوایی ساده و تکراری داشتند.
ضعف اطلاعرسانی دربارهی برگزاری یا لغو برنامهها نیز از سردرگمیهای جدی این بخش بود؛ بهطوری که گاه مخاطبان و حتی سخنرانان با تأخیر از تغییرات مطلع میشدند و در مواردی ادامهی بازدید را رها میکردند.
بخش فشن؛ شروعی امیدوارکننده با انتظارات ناتمام
یکی از پربازدیدترین بخشها، بخش فشن در گالری ماد بود که به نظر میرسد تبلیغات گسترده و مؤثری نیز در شبکههای اجتماعی برای آن انجام شده بود. در این بخش آثاری در حوزهی زیورآلات، فایبر آرت، حجم و حجمهای پوشیدنی به نمایش درآمد.
خلاقیت طراحان در استفاده از متریالهای متنوع قابل تقدیر بود و توجه بسیاری از بازدیدکنندگان را جلب کرد. با این حال، محدود کردن مدیومی به گستردگی فشن به نمایش فایبر آرت، انتظارات دیزاینرهای حرفهای را برآورده نکرد. همچنین، آنچه در این بخش کمتر دیده میشد، «چرایی» ساخت اثر و مسئلهمحور بودن آن بود؛ موضوعی که حتی استیتمنتهای آثار نیز نتوانستند آن را بهخوبی روشن کنند.
کیوریتوری و چالشهای چیدمان
نقش کیوریتورها در هفته دیزاین تهران قابل توجه بود؛ بهویژه در تلاش برای پوشش طیف گستردهای از هنر و فشن. با این حال، در برخی فضاها از جمله گالری ماد، جانمایی آثار متناسب با ابعاد فضا نبود. قرارگیری یک اثر بزرگ و نیازمند تأمل در ورودی گالری، باعث ازدحام و عبور شتابزدهی مخاطبان شد. این ناهماهنگی در بخشهایی مانند جواهرات و چرم مشهد نیز دیده میشد؛ فضاهای بزرگ برای آثاری کوچک که عملاً خالی میماندند.
در مقابل، باغ فردوس نمونهای موفق از هدایت نامحسوس مخاطب بود که با خطکشی مسیرها، تجربهای منظمتر از بازدید ارائه داد.
با توجه به استقبال گستردهی مردم، میتوان انتظار داشت در دورههای بعدی هفته دیزاین تهران، شاهد آثاری فاخرتر و خلاقانهتر، بهویژه در حوزهی فشن باشیم. این رویداد ظرفیت آن را دارد که با ارتقای سطح پنلهای گفتوگو، دعوت از اساتید متنوعتر و بهبود کیوریتوری و اطلاعرسانی، به یک فستیوال شهری سیال و تأثیرگذار تبدیل شود؛ تجربهای که هنر و دیزاین را به شکلی ماندگار در زندگی روزمرهی مردم وارد کند.